Страв од Смрт и Мобилен Телефон (Fear of Death and the Mobile Phone)

Quo Vadimus, Domine?

Стравот од Смртта е најсилното и најстрашното човечко сознание. Тоа ги надминува, засенува сите други прашања, стои над нив како закон. Стои и како закана, ако некаде залутаме. А стои и како благослов, ако го најдеме Патот. Кога одиме по правиот Пат, темната завеса на сознанието за Смртта како да станува потенка, како да се разредува. И обратно.

Тоа се, од исконот, двата правци на човекот - да оди по патот на Светлината, да ја следи Ѕвездата.
Или, да оди по патот на Темнината, да го следи Принцот на Овој Свет.

Во денешно време има и трет правец - да го игнорираме сознанието за Смртта, да не мислиме за себеси како Смртници, туку повеќе како Весели Агностици.

Живееме во свет во кој поимот смртник е искоренет од нашето општество, ама смртта, и нашето сознание за неа, не се. Само се правиме дека не постојат и  градиме помали или поголеми, привремени, фил-гуд утопии.

Како да сме изгаснале сијалица во темна соба и се чудиме зошто не можеме да гледаме. И од страв, си кажуваме вицови.

Дојдовме до момент во кој сознанието за смртта го третираме како некоја незгодна настинка, како трн во нога. И бидејќи не можеме да го извадиме трнот, се обидуваме да се расееме, да не мислиме. Гледаме секој миг да биде исполнет со некоја сензација за нашите физички сетила - и мобилниот телефон со интернет во таа смисла се „благослов“.

Навистина, со смартфонот можам ем да слушам музика, ем гледам филмови, слушам подкасти и гледам телевизија, ем читам или слушам книги и списанија, ем учам нови јазици.

Но, можам и да решавам крстословки, играм видео игри, одам на виртуелните социјални мрежи за да се дружам електронски со моите пријатели, или прелистувам 10-секундни видеа...
Сѐ со еден клик.

Сѐ — само да не бидам сам со себе во тишината. Само да не почнам да мислам, да се соочам со големите прашања.

Како тоа најважната реалност во нашите животи ја претворивме во тажна, депресивна мисла, која треба секако да ја извадиме од системот, или замаскираме некаде каде што нема да нѝ пречи да функционираме нормално?

Како успеавме, оваа неверојатно напредна технологија да ја претвориме пред сѐ во средство за расејување и забава?

Како дојдовме до фаза на „гемификација“ на нашите лични животи, но и општества - каде и најсериозните работи се претставуваат како игра, забава, фил-гуд моменти?

Како може технологијата (во денешна смисла на зборот која значи „напредни машини“) да стане мерило за напредокот или „прогрес“ на едно општество?
Та нели треба Човекот да биде тој што напредува во своето сознание за светот, себе и за својот однос кон светот?

Како дојдовме до тоа грижата за телесното здравје да се дигне на неверојатно висок пиедестал, а грижата за духовното здравје целосно да се потисне? Дали тоа придонесува за вртоглавиот пораст на бројот на луѓе со ментални болести?

Како можеме да гледаме на животот, ако не низ призмата на смртник?

Што друго може да му даде смисла на најреалното сознание за нас самите, ако не храброста вистински да се соочиме со тоа? Каде ја изгубивме таа храброст?

Како можела една европска група на речиси неписмени народи, во еден историски момент смело да се соочи со тие прашања, и со текот на времето, да изгради цивилизација, на која скоро да ѝ нема рамна?

Како може таа цивилизација денес да остане без визија?

Како можело од цивилизација која, и покрај мааните, носела вистинска светлина во светот, да свети денес со еден блед, пожолтен, а во последно време, сѐ повеќе и вештачки, неонски сјај?

Како можевме од општество кое  во срцето на своето уредување  ја имало Црквата - која нѐ изнедри како Христијанска цивилизација - да дојдеме до тоа денес да се исмеваме на сѐ христијанско? 
Не ли си ја сечеме гранката на која седиме со тоа?

Јас не ги знам одговорите на тие прашања.

Во овој подкаст ќе зборувам за тоа каде гледав и што видов, барајќи одговори.

И нештата кои во одредени моменти сум ги осознавал, ќе ги раскажувам. Онака, како што сум ги разбирал во тие ситуации.

Ќе зборувам за тоа како од Југословенски Марксист, станав Православен Христијанин.

Ќе зборувам за болките, страдањата и падовите, кои тој пат го дефинираа.

А секако ќе зборувам и за радостите, восхитот и убавината, бидејќи тие се јасни патокази за нас изгубените.

Ќе зборувам низ призмата на ученик во клупа, кој цело време дига рака и прашува, сака да научи. Сака да разбере.

Ќе пишувам и зборувам на македонски, бидејќи тоа е јазикот на кој постојам. А со помош на смартфон, ќе го преведувам текстот на англиски:-)

И за крај, јас сум музичар, кој својата глад за одговори неретко ја преточува во музика.
Некои од тие композиции, кога е пригодно, ќе служат како музички илустрации на текстот.

Таква една е и инструменталната композиција „Зошто“, напишана баш во време на интензивно барање одговори на некои од прашањата од овој текст.

Аудио снимката од композицијата се наоѓа на крајот на текстот.
 

Quo Vadimus, Domine?

The fear of Death is the strongest and most terrifying human awareness. It rises above all other questions, overshadows them, stands over them like a law. It also stands as a warning, if we wander off the path. And it stands as a blessing, if we find the Way.

When we walk on the right Path, the dark curtain of our awareness of Death seems to grow thinner, lighter. And the opposite is also true.

From the beginning, these have been the two directions of a human being: to walk the path of Light, to follow the Star.  

Or to walk the path of Darkness, to follow the Prince of This World.

Today there is also a third direction — to ignore the awareness of Death, to avoid thinking of ourselves as Mortals, and instead to live as Cheerful Agnostics.

We live in a world where the word mortal has been erased from our society,  but death — and our awareness of it — has not. We simply pretend it doesn’t exist,  and we build small or large, temporary, feel-good utopias.

As if we have switched off the light in a dark room  and then wonder why we cannot see. And out of fear, we tell jokes.

We have reached a moment where we treat the awareness of death as an inconvenient cold, as a thorn in the foot. And since we cannot pull the thorn out, we try to distract ourselves, to avoid thinking. We fill every moment with some sensation for our physical senses — and the mobile phone with internet is, in that sense, a “blessing.”

Truly, with a smartphone I can listen to music, watch films, listen to podcasts and watch television, read or listen to books and magazines, and learn new languages.

But I can also solve crosswords, play video games, visit virtual social networks to “socialise” electronically with my friends, or scroll through endless 10-second videos…

All with one tap.

Everything — just so I don’t have to be alone with myself in silence. Just so I don’t begin to think, to face the great questions.

How did we turn the most important reality of our lives into a sad, depressing thought that we must remove from our system, or hide somewhere so it won’t disturb our “normal functioning”?

How did we manage to turn this incredibly advanced technology primarily into a tool for distraction and entertainment?

How did we reach a stage where our personal lives — and even our societies — are “gamified,”  
where even the most serious matters are presented as a game, a joke, a feel-good moment?

How can technology (in today’s sense of the word, meaning “advanced machines”) become the measure of progress for a society?

Shouldn’t it be the Human Being who progresses in his understanding of the world, of himself, 0and of his relationship to the world?

How did we reach a point where care for physical health is lifted onto an unbelievably high pedestal, while care for spiritual health is completely pushed aside? Does this contribute to the dizzying rise in mental illness?

How can we look at life if not through the lens of being mortal?

What else can give meaning to the most real awareness we have of ourselves, if not the courage to truly face it? Where did we lose that courage?

How could a group of almost illiterate European peoples, at one moment in history, boldly face these questions, and over time build a civilisation that had almost no equal?

How can that civilisation today remain without vision?

How could a civilisation that, despite its flaws, brought true light into the world, shine today with a pale, yellowed, and lately more and more artificial, neon glow?

How did we go from a society that had the Church at the heart of its order — the very Church that gave birth to us as a Christian civilisation — to a society that now mocks everything Christian?

Are we not cutting the very branch we sit on?

I do not know the answers to these questions.

In this podcast I will speak about where I looked, and what I saw while searching for answers.

And the things I realised in certain moments, I will tell them — as I understood them in those situations.

I will speak about how I went from a Yugoslav Marxist to an Orthodox Christian.

I will speak about the pains, the sufferings, and the falls that shaped that path.

And of course, I will speak about the joys, the wonder, and the beauty — because they are clear signposts for us who are lost.

I will speak through the eyes of a student in a school desk, who keeps raising his hand, asking questions, wanting to learn. Wanting to understand.

I will write and speak in Macedonian, because that is the language in which I exist. And with the help of a smartphone, I will translate the text into English :-)

And finally — I am a musician, and my hunger for answers often becomes music. Some of those compositions, when fitting, will serve as musical illustrations to the text.

One such piece is the instrumental composition “Why”, written during a time of intense searching for answers to some of the questions in this text.

The audio recording of the composition is placed at the end of this text.